วัยจร 10 ปี (대운 · 大運) คืออะไร
ทีมบรรณาธิการ Seowoon · อัปเดต 27 กันยายน 2569
วัยจร 10 ปี (대운 · 大運) คือการนำคู่ก้านฟ้า-กิ่งดินที่ต่อจากเสาเดือนเกิด ไล่ไปข้างหน้าหรือถอยหลังทีละคู่ แล้ววางเป็นช่วงละ 10 ปี จึงเป็นกระแสใหญ่ที่เปลี่ยนทุกสิบปีตลอดชีวิต
ตัวอักษรแปดตัวในผังดวงไม่เปลี่ยนตลอดชีวิต แต่วัยจรวางทับลงไปทีละช่วง โครงสร้างเดิมจึงแสดงออกต่างกันในแต่ละช่วง การอ่านแบบเกาหลีไม่ถามว่าวัยจรนี้ดีหรือร้าย แต่ถามว่าช่วงนี้อะไรในผังดวงเด่นขึ้น
วัยจรคืออะไร อ่านอย่างไร
เปรียบง่ายๆ วัยจรคือ "ฤดูกาลยาวสิบปี" การอ่านนำก้านฟ้าและกิ่งดินของวัยจรมาเทียบกับนายวันเพื่อหาว่าเป็นเทพตัวใดในสิบเทพ (십신 · 十神) แล้วอ่านกลุ่มของเทพนั้นเป็นหัวข้อของสิบปีนั้น เช่น ช่วงที่เป็นกลุ่มทรัพย์อ่านว่าเรื่องเงินและการจัดการเด่นขึ้น ช่วงที่เป็นกลุ่มอุปถัมภ์อ่านว่าเรื่องการเรียนรู้และการได้รับการสนับสนุนเด่นขึ้น
วัยจรเดียวกันทำงานต่างกันในแต่ละคน เพราะขึ้นกับว่าไปกระทบตัวอักษรไหนในผังดวงเดิม และช่วงหนึ่งถึงสองปีรอบรอยต่อ กระแสของสองช่วงจะซ้อนกันอยู่ การอ่านจึงมองรอยต่อเป็นช่วงปรับตัว ไม่ใช่วันที่ทุกอย่างเปลี่ยนในทันที
เดินหน้าหรือถอยหลัง — ตารางตามปีเกิดและเพศ
ทิศของวัยจรกำหนดด้วยสองอย่าง คือก้านฟ้าของปีเกิดเป็นหยางหรือหยิน และเพศ ผู้ชายที่เกิดปีหยางกับผู้หญิงที่เกิดปีหยินจะเดินหน้า (순행 · 順行) คือเริ่มจากคู่ถัดจากเสาเดือน ส่วนอีกสองกรณีถอยหลัง (역행 · 逆行) คือเริ่มจากคู่ก่อนหน้าเสาเดือน ตารางด้านล่างหาก้านฟ้าปีเกิดได้จากเลขท้ายปี ค.ศ. หรือ พ.ศ.
| ก้านฟ้าปีเกิด | ปี ค.ศ. / พ.ศ. ลงท้ายด้วย | ผู้ชาย | ผู้หญิง |
|---|---|---|---|
| ไม้หยาง (甲) | 4 / 7 | เดินหน้า (순행) | ถอยหลัง (역행) |
| ไม้หยิน (乙) | 5 / 8 | ถอยหลัง (역행) | เดินหน้า (순행) |
| ไฟหยาง (丙) | 6 / 9 | เดินหน้า (순행) | ถอยหลัง (역행) |
| ไฟหยิน (丁) | 7 / 0 | ถอยหลัง (역행) | เดินหน้า (순행) |
| ดินหยาง (戊) | 8 / 1 | เดินหน้า (순행) | ถอยหลัง (역행) |
| ดินหยิน (己) | 9 / 2 | ถอยหลัง (역행) | เดินหน้า (순행) |
| ทองหยาง (庚) | 0 / 3 | เดินหน้า (순행) | ถอยหลัง (역행) |
| ทองหยิน (辛) | 1 / 4 | ถอยหลัง (역행) | เดินหน้า (순행) |
| น้ำหยาง (壬) | 2 / 5 | เดินหน้า (순행) | ถอยหลัง (역행) |
| น้ำหยิน (癸) | 3 / 6 | ถอยหลัง (역행) | เดินหน้า (순행) |
เพราะกติกานี้ใช้เพศ ถ้าไม่ระบุเพศ Seowoon จะไม่ตั้งวัยจรเลย ทิศอาจกลับด้านได้ และการเดาทิศก็เท่ากับอ่านวัยจรของคนอื่นแทน
วัยจรแรกเริ่มเมื่อไร — เลขวัยจร (대운수)
อายุที่วัยจรแรกเริ่ม คิดจากระยะระหว่างเวลาเกิดกับสารทที่เปลี่ยนเดือน (절 · 節) ถ้าเดินหน้านับไปถึงสารทครั้งถัดไป ถ้าถอยหลังนับย้อนไปถึงสารทครั้งก่อน แล้วแปลงทุกสามวันเป็นหนึ่งปี อายุเริ่มจึงอยู่ระหว่างราว 1 ถึง 10 ปี และคนที่เกิดปีเดียวกันก็เปลี่ยนวัยจรคนละปี
| เรื่อง | กติกา |
|---|---|
| เดินหน้า | เริ่มจากคู่ก้านฟ้า-กิ่งดินถัดจากเสาเดือน แล้วไล่ไปช่วงละ 10 ปี |
| ถอยหลัง | เริ่มจากคู่ก่อนหน้าเสาเดือน แล้วไล่ย้อนช่วงละ 10 ปี |
| อายุเริ่มวัยจรแรก | นับวันจากเวลาเกิดถึงสารทที่เปลี่ยนเดือน ทุก 3 วันเท่ากับ 1 ปี |
| เศษที่เหลือ | 1 วันเท่ากับ 4 เดือน และ 1 ชั่วยาม (2 ชั่วโมง) เท่ากับ 10 วัน |
| ไม่ระบุเพศ | ไม่ตั้งวัยจร |
| ไม่รู้เวลาเกิด | นับจากเที่ยงวัน และบอกว่าเป็นค่าประมาณ |
ช่วงก่อนวัยจรแรกยังไม่มีคู่ก้านฟ้า-กิ่งดินของวัยจร อ่านจากผังดวงเดิมอย่างเดียว ถ้าไม่รู้เวลาเกิด Seowoon นับจากเที่ยงวันและบอกว่าเป็นค่าประมาณ เพราะความคลาดสิบสองชั่วโมงทำให้อายุเริ่มเลื่อนได้ราวสองเดือน
วัยจรกับปีจร (세운 · 歲運)
ปีจรคือคู่ก้านฟ้า-กิ่งดินของแต่ละปี ซึ่งทุกคนได้เหมือนกัน เช่นปี พ.ศ. 2570 (ค.ศ. 2027) คือปี 丁未 ก้านฟ้าไฟหยิน (丁) กิ่งดินปีมะแม (未 · แพะ) ที่ต่างกันคือเมื่อเทียบกับนายวันของแต่ละคนจะเป็นเทพคนละตัว ถ้าวัยจรคือฉากหลังของสิบปี ปีจรก็คือสภาพอากาศของปีนั้นบนฉากหลังนั้น ปีจรเปลี่ยนที่วันสารทลิบชุนเช่นกัน ไม่ใช่วันที่ 1 มกราคม
การอ่านรายปีดูว่าปีจรไปกระทบวัยจรและผังดวงเดิมตรงไหน ตัวอย่างการอ่านปี 2570 อยู่ในหน้าดวงปี 2570 และหน้าปีชง
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย
"เปลี่ยนวัยจรแล้วชีวิตพลิก" เป็นคำที่ได้ยินบ่อย แต่วัยจรเปลี่ยนทุกสิบปีสำหรับทุกคน ไม่มีวัยจรดีหรือร้ายที่ตายตัว วัยจรเดียวกันทำงานต่างกันตามตัวอักษรที่ไปกระทบในผังดวงเดิม
อีกความเชื่อคือ เลขวัยจรมากแปลว่าประสบความสำเร็จช้า เลขน้อยแปลว่าเร็ว การคำนวณไม่ได้บอกเรื่องนี้ เลขวัยจรเป็นเพียงระยะจากวันเกิดถึงสารทเท่านั้น
คำถามที่พบบ่อย
- วัยจรเปลี่ยนทุกกี่ปี
- ทุก 10 ปี ถ้าวัยจรแรกเริ่มตอนอายุ 6 ปี ช่วงต่อไปคือ 6–15 และ 16–25 ไปเรื่อยๆ อายุเริ่มวัยจรแรกของแต่ละคนอยู่ระหว่างราว 1 ถึง 10 ปี คนที่เกิดปีเดียวกันจึงเปลี่ยนวัยจรไม่พร้อมกัน
- ทำไมต้องใช้เพศในการคำนวณวัยจร
- เพราะตำราดั้งเดิมกำหนดทิศของวัยจรจากก้านฟ้าปีเกิดคู่กับเพศ ผู้ชายปีหยางกับผู้หญิงปีหยินเดินหน้า อีกสองกรณีถอยหลัง ถ้าไม่ระบุเพศ Seowoon จะไม่ตั้งวัยจรแทนที่จะเดาทิศ ส่วนการตั้งแปดตัวอักษรในผังดวงไม่ได้ใช้เพศ
- วัยจรกับปีจรต่างกันอย่างไร
- วัยจรเป็นของแต่ละคน คำนวณจากเสาเดือน ทิศ และอายุเริ่ม ครอบคลุมสิบปี ส่วนปีจรเป็นคู่ก้านฟ้า-กิ่งดินของปีปฏิทินที่ทุกคนได้เหมือนกัน ครอบคลุมหนึ่งปี การอ่านวางปีจรทับบนวัยจรอีกชั้นหนึ่ง
เนื้อหานี้เพื่อความบันเทิงและการทบทวนตัวเอง ซาจูบอกได้ว่าในผังดวงมีตัวอักษรใดอยู่ตรงไหน แต่ไม่ได้ตัดสินอนาคตของใคร